در روزهای گرم تیرماه، فاصله میان خرید مرغ و قراردادن آن در یخچال اهمیت بیشتری پیدا میکند. دمای داخل خودرو، توقف در مسیر و قرارگرفتن بسته مرغ کنار مواد آماده مصرف میتواند زنجیره سرد را مختل کند یا احتمال آلودگی متقاطع را افزایش دهد.
نگهداری ایمن مرغ فقط به روشنبودن یخچال محدود نیست. انتخاب زمان خرید، بستهبندی مناسب، جای درست مرغ در یخچال، مدت نگهداری و روش یخزدایی همگی در ایمنی و کیفیت غذا نقش دارند.
در این راهنما، مسیر نگهداری مرغ را از لحظه خرید تا پخت بررسی میکنیم.
توجه: این مطلب یک راهنمای عمومی ایمنی مواد غذایی است. اطلاعات درجشده روی بستهبندی محصول و توصیههای نهادهای بهداشتی محل زندگی شما در اولویت قرار دارند.
مرغ را در پایان خرید بردارید
خرید مواد یخچالی و منجمد را به انتهای خرید موکول کنید. با این کار، مرغ زمان کمتری خارج از محیط سرد باقی میماند.
بستهبندی مرغ را بررسی کنید. بسته نباید باز، سوراخ یا دارای نشتی باشد. تاریخ درجشده روی بسته، شرایط نگهداری و وضعیت ظاهری محصول را نیز کنترل کنید.
مرغ خام را در سبد خرید و کیسه حمل از نان، میوه، سبزی، لبنیات و غذاهای آماده مصرف جدا نگه دارید. بهتر است بسته مرغ داخل یک کیسه جدا یا ظرف ثانویه قرار بگیرد تا اگر نشتی ایجاد شد، مایع آن با سایر خریدها تماس پیدا نکند.
در هوای گرم مستقیم به خانه بروید
پس از خرید مواد فسادپذیر، انجام کارهای دیگر و توقف طولانی در مسیر را به زمان دیگری موکول کنید. کابین و صندوق خودرو در آفتاب میتوانند بسیار گرم شوند.
برای مسیرهای طولانی، از کیف عایق تمیز همراه یخ یا بستههای سرمایشی استفاده کنید و مرغ را در بخش خنک کیف قرار دهید.
طبق توصیههای عمومی ایمنی غذا، مواد فسادپذیر نباید بیشتر از دو ساعت در دمای محیط باقی بمانند. اگر دمای هوا بالاتر از ۳۲ درجه سانتیگراد است، این زمان به یک ساعت کاهش پیدا میکند.
این مدت، مجموع زمانی است که غذا خارج از سرمای مناسب قرار داشته است؛ نه فقط مدتی که بسته مرغ روی کابینت آشپزخانه مانده است.
دمای مناسب یخچال و فریزر
دمای یخچال باید ۴ درجه سانتیگراد یا کمتر باشد. دمای مناسب فریزر نیز حدود منفی ۱۸ درجه سانتیگراد است.
نمایشگر روی بدنه یخچال همیشه دمای واقعی تمام طبقات را نشان نمیدهد. استفاده از یک دماسنج ساده مخصوص یخچال میتواند کنترل دقیقتری فراهم کند.
یخچال را بیش از اندازه پر نکنید، زیرا گردش هوای سرد میان مواد غذایی ضروری است. باز و بستهکردن مکرر در یخچال در روزهای گرم نیز میتواند دمای داخل آن را افزایش دهد.
مرغ خام را کجای یخچال قرار دهیم؟
مرغ خام را در بسته سالم یا ظرف دربسته و نشتناپذیر، در پایینترین طبقه یخچال قرار دهید.
این کار کمک میکند در صورت نشتی احتمالی، مایع مرغ روی غذاهای طبقات پایینتر نریزد. مرغ خام را کنار سالاد، میوه شستهشده، غذای پخته و مواد آماده مصرف قرار ندهید.
دمای طبقات داخلی یخچال معمولاً از درِ یخچال سردتر و باثباتتر است؛ بنابراین درِ یخچال جای مناسبی برای نگهداری مرغ خام نیست.
مرغ تازه چند روز در یخچال میماند؟
مرغ تازه کامل یا قطعهشده در یخچالی با دمای ۴ درجه سانتیگراد یا کمتر، معمولاً باید طی یک تا دو روز پخته یا منجمد شود.
بااینحال، تاریخ مصرف و دستور نگهداری درجشده روی بستهبندی را نیز حتماً رعایت کنید. اگر نمیخواهید مرغ را در این بازه بپزید، بهتر است هرچه زودتر آن را برای انجماد آماده کنید.
بوی نامطبوع، تغییر رنگ غیرعادی، سطح لزج یا بسته متورم میتواند نشانه نامناسببودن محصول باشد؛ اما نبود این نشانهها ایمنی مرغ را تضمین نمیکند.
مرغی که مدت زیادی خارج از سرمای مناسب مانده است، ممکن است ظاهر و بویی عادی داشته باشد. اگر از شرایط نگهداری آن مطمئن نیستید، مصرفنکردن انتخاب ایمنتری است.
روش صحیح فریزکردن مرغ
اگر بستهبندی اولیه سالم و مناسب فریزر است، میتوانید مرغ را با همان بستهبندی منجمد کنید. برای نگهداری طولانیتر، استفاده از یک لایه محافظ فریزری یا ظرف دربسته به کاهش سوختگی انجمادی کمک میکند.
مرغ را در مقدار موردنیاز هر وعده تقسیم کنید تا مجبور نباشید تمام بسته را یکجا یخزدایی کنید.
روی هر بسته، نوع قطعه، مقدار مرغ و تاریخ انجماد را بنویسید. بستهها را بهصورت تخت و با فاصله مناسب در فریزر قرار دهید تا سریعتر منجمد شوند.
انجماد رشد میکروبها را متوقف میکند، اما غذای آلوده را سالم نمیکند. بنابراین مرغی را که پیش از انجماد مدت نامطمئنی در گرما مانده است، برای نجاتدادن فریز نکنید.
روشهای ایمن یخزدایی مرغ
یخزدایی در یخچال
ایمنترین و سادهترین روش، انتقال مرغ منجمد به یخچال از شب قبل است.
بسته را داخل یک ظرف قرار دهید تا آب احتمالی آن با سایر مواد غذایی تماس پیدا نکند. زمان لازم برای یخزدایی به اندازه و ضخامت قطعات بستگی دارد.
یخزدایی در آب سرد
مرغ باید داخل بسته کاملاً نشتناپذیر قرار داشته باشد و سپس در آب سرد گذاشته شود.
آب را هر ۳۰ دقیقه عوض کنید تا سرد باقی بماند. پس از یخزدایی مرغ با این روش، آن را بلافاصله بپزید.
یخزدایی در مایکروویو
اگر از برنامه یخزدایی مایکروویو استفاده میکنید، مرغ را بلافاصله بپزید؛ زیرا ممکن است بخشی از آن هنگام یخزدایی گرم شود و وارد محدوده دمایی مناسب رشد میکروبها شود.
مرغ را روی کابینت، کنار پنجره، در حیاط یا زیر نور خورشید یخزدایی نکنید. در این شرایط، سطح بیرونی مرغ ممکن است مدت زیادی گرم بماند، درحالیکه مرکز آن هنوز یخزده است.
آیا باید مرغ خام را بشوییم؟
خیر. شستن مرغ خام زیر شیر آب میتواند با پاشیدن قطرات، میکروبها را به سینک، شیر آب، ظروف و سطح کار منتقل کند.
پخت کامل عامل اصلی کاهش خطر میکروبی است. پس از آمادهسازی مرغ، دستها را حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون بشویید. تخته، چاقو، ظروف و سطح کار را نیز با شوینده مناسب کاملاً تمیز کنید.
برای مرغ خام و سبزیجات یا غذاهای آماده مصرف، از تخته و ابزار جداگانه استفاده کنید. اگر ابزار جداگانه ندارید، وسایل را پیش از استفاده مجدد کاملاً بشویید.
مرغ باید تا چه دمایی پخته شود؟
مرغ باید در ضخیمترین قسمت به دمای داخلی ۷۴ درجه سانتیگراد برسد.
رنگ گوشت یا شفافبودن آب خارجشده از مرغ، معیار قطعی برای پخت کامل نیست. استفاده از دماسنج آشپزی روش مطمئنتری برای بررسی دمای داخلی است.
دماسنج را در ضخیمترین بخش گوشت قرار دهید و مراقب باشید نوک آن با استخوان تماس نداشته باشد.
نگهداری مرغ پخته و باقیمانده غذا
غذای پخته را بیشتر از دو ساعت بیرون یخچال نگذارید. در هوای گرمتر از ۳۲ درجه سانتیگراد، این مدت به یک ساعت کاهش پیدا میکند.
باقیمانده غذا را در ظرفهای کمعمق قرار دهید تا سریعتر سرد شود و سپس آن را داخل یخچال بگذارید.
مرغ پخته و باقیمانده غذاهای حاوی مرغ در یخچال معمولاً سه تا چهار روز قابل نگهداری هستند. اگر نمیخواهید غذا را در این مدت مصرف کنید، آن را زودتر منجمد کنید.
حمل مرغ و غذاهای مرغی برای پیکنیک
برای پیکنیک یا سفر کوتاه، مرغ خام یا غذای مرغی را داخل ظرف کاملاً دربسته قرار دهید و از کیف عایق همراه بستههای سرمایشی استفاده کنید.
مرغ خام باید از نوشیدنیها، میوه، سالاد و غذای آماده جدا باشد. بهتر است نوشیدنیها را در کیف دیگری قرار دهید تا باز و بستهکردن مکرر کیف، دمای محل نگهداری مرغ را بالا نبرد.
کیف عایق را داخل سایه قرار دهید و فقط هنگام نیاز باز کنید. غذاهای سرد را تا زمان سرو سرد نگه دارید.
چکلیست خرید مرغ در تابستان
- مرغ را در پایان خرید بردارید.
- بسته سالم، سرد و بدون نشتی انتخاب کنید.
- مرغ خام را از مواد آماده مصرف جدا نگه دارید.
- برای مسیر طولانی از کیف عایق و بسته سرمایشی استفاده کنید.
- پس از رسیدن به خانه، مرغ را بلافاصله در یخچال یا فریزر بگذارید.
- دمای یخچال را روی ۴ درجه سانتیگراد یا کمتر نگه دارید.
- مرغ خام را در ظرف نشتناپذیر و پایینترین طبقه قرار دهید.
- برای مصرف دیرتر از یک تا دو روز، مرغ را زودتر منجمد کنید.
- مرغ را در یخچال، آب سرد یا مایکروویو یخزدایی کنید.
- برای پخت، رسیدن مرکز مرغ به دمای ۷۴ درجه سانتیگراد را بررسی کنید.
پرسشهای متداول
آیا میتوان مرغ یخزده را روی کابینت یخزدایی کرد؟
خیر. در این روش ممکن است سطح مرغ برای مدت طولانی در دمای نامناسب قرار بگیرد، درحالیکه مرکز آن هنوز یخزده است.
مرغ خام را در کدام طبقه یخچال بگذاریم؟
مرغ خام باید داخل ظرف دربسته و نشتناپذیر، در پایینترین طبقه یخچال قرار بگیرد.
مرغ تازه را چند روز میتوان در یخچال نگه داشت؟
در یخچال با دمای ۴ درجه یا کمتر، مرغ تازه معمولاً باید طی یک تا دو روز پخته یا منجمد شود. دستور درجشده روی بستهبندی نیز باید رعایت شود.
آیا فریزکردن مرغی که مدت زیادی بیرون مانده آن را سالم میکند؟
خیر. انجماد نمیتواند غذایی را که پیش از آن در شرایط نامناسب نگهداری شده است، دوباره ایمن کند.
جمعبندی
در تابستان، زمان و دما دو عامل کلیدی در نگهداری مرغ هستند. خرید در پایان مسیر، حمل سریع با سرمای کافی، نگهداری در پایینترین طبقه یخچال، جلوگیری از تماس با غذاهای آماده و یخزدایی اصولی، چند عادت ساده اما مؤثرند.
اگر درباره مدت ماندن مرغ در گرما مطمئن نیستید، ظاهر و بو را تنها معیار قرار ندهید و جانب احتیاط را رعایت کنید.
منابع علمی
- FoodSafety.gov، جدول نگهداری سرد مواد غذایی
- سازمان غذا و داروی آمریکا، راهنمای نگهداری ایمن مواد غذایی
- سازمان غذا و داروی آمریکا، راهنمای ایمنی غذا در فضای باز
- خدمات ایمنی و بازرسی غذای وزارت کشاورزی آمریکا، دمای داخلی ایمن طیور


